Nếu bạn chú ý thấy nướu mình không còn màu hồng khỏe mạnh mà chuyển sang tím hoặc xanh, đừng hoảng sợ ngay. Tuy không nên bỏ qua, nhưng phần lớn trường hợp nướu tím không phải là dấu hiệu của bệnh nghiêm trọng. Thay vào đó, nó chỉ là tín hiệu cơ thể đang gặp vấn đề mà bạn cần xem xét. Hiểu đúng nguyên nhân sẽ giúp bạn biết khi nào cần khám và cách phòng tránh.
Nướu tím là hiện tượng gì: bối cảnh chung
Màu sắc nướu lành mạnh so với nướu tím
Nướu khỏe mạnh có màu hồng nhạt hoặc hồng san hô, cảm giác chắc chắn và không chảy máu khi bạn chải răng. Ngược lại, khi nướu viêm, chúng sẽ chuyển từ hồng sang đỏ, rồi có thể biến thành tím hoặc xanh lá cây tùy mức độ viêm và lượng máu tích tụ bên dưới. Sự thay đổi này không xảy ra một đêm mà là quá trình dần dần.
Nướu tím khác với nướu đỏ thông thường ở chỗ: tím có thể là dấu hiệu của máu tích tụ hoặc vết bầm, trong khi đỏ thuần tuý là viêm do vi khuẩn. Cả hai đều cần chú ý, nhưng nguyên nhân và cách xử lý khác nhau.
Tại sao nướu dễ thay đổi màu sắc khi viêm?
Khi viêm xảy ra, các mạch máu trong nướu giãn nở để chuyển máu nhiều hơn tới vùng bị tổn thương. Máu chứa oxygenated hemoglobin có màu đỏ tươi, nhưng khi máu tích tụ dưới lớp mô và không được lưu thông tốt, hemoglobin sẽ hóa khí, biến thành deoxygenated hemoglobin có màu tím xanh. Đó là lý do tại sao vết bầm trên da cũng bắt đầu đỏ rồi chuyển tím.
Bên cạnh đó, khi mô bị viêm, lớp đại tràng dưới (dermis) sẽ sưng lên, làm nổi bật màu tím của máu bên dưới.
Năm nguyên nhân chính gây nướu chuyển màu tím
Viêm nướu: nguyên nhân phổ biến gây màu tím
Viêm nướu là bệnh lý nha khoa phổ biến nhất, ảnh hưởng tới khoảng 80% dân số. Nó xảy ra khi vi khuẩn trong miệng tấn công chân răng vì thiếu vệ sinh hoặc vệ sinh chưa đúng cách. Vi khuẩn tạo ra các enzyme có thể phá vỡ các mô liên kết giữa nướu và răng.
Khi viêm nướu tiến triển, nó không chỉ khiến nướu chuyển từ hồng sang đỏ, mà còn có thể biến thành tím nếu viêm kéo dài. Lúc này, máu tích tụ trong các mô viêm, tạo màu tím đặc trưng.
Vết bầm dưới nướu từ chấn thương hay va đập
Đây là nguyên nhân dễ nhận biết nhất. Vết bầm dưới nướu xảy ra khi bạn chỉa răng quá mạnh, ăn thứ gì đó có cạnh sắc, hoặc bị va chạm vào miệng. Máu từ các mạch nhỏ trong nướu thoát ra, tích tụ dưới lớp mô và tạo thành một “bong nước” có màu tím hoặc xanh.
Vết bầm này thường sẽ tự khỏi trong vài tuần khi cơ thể hấp thụ máu tích tụ lại. Bạn không cần lo lắng trừ khi vết bầm kèm theo chảy máu dai dẳng hoặc sưng phù quá mức.
Lão hóa mạch máu và senile purpura
Một hiện tượng lão hóa ít được biết đến gọi là senile purpura xảy ra khi các mạch máu trong cơ thể, đặc biệt ở những người lớn tuổi, mất sự hỗ trợ từ mô liên kết xung quanh. Kết quả là các mạch máu trở nên dễ vỡ và chảy máu dưới da hoặc nướu mà không cần va đập mạnh.
Những vết bầm tím từ senile purpura thường không đau, xuất hiện tự nhiên, và sẽ biến mất sau vài tuần. Nếu bạn là người cao tuổi hoặc có gia đình người cao tuổi mà thấy nướu hay tím tự nhiên, đây có thể là nguyên nhân.
Thuốc kháng đông máu làm tím nướu
Nếu bạn đang dùng các thuốc kháng đông như aspirin, warfarin hoặc các loại thuốc mới hơn, đó có thể là lý do tại sao nướu bạn dễ tím. Những thuốc này làm máu loãng hơn, nhằm ngăn chặn huyết khối, nhưng tác dụng phụ là làm mạch máu dễ chảy máu hơn, kể cả ở nướu.
Nếu bạn đang uống thuốc kháng đông và nhận thấy nướu hay bầm tím, hãy thông báo cho bác sĩ của bạn. Bạn không nên tự dừng thuốc, nhưng bác sĩ có thể điều chỉnh liều lượng hoặc giám sát chặt chẽ hơn.
Thiếu oxy máu (cyanosis) và các rối loạn máu khác
Trong những trường hợp hiếm hơn, nướu tím xanh có thể là dấu hiệu của cyanosis, tức là tình trạng máu không có đủ oxy. Điều này xảy ra khi hồng cầu không mang đủ oxy từ phổi. Ngoài nướu, bạn cũng có thể thấy ngón tay, môi hoặc lưỡi chuyển xanh.
Cyanosis không phải tự xảy ra mà luôn là triệu chứng của bệnh lý tim hoặc phổi nên cần khám ngay.
Dấu hiệu và nguy hiểm của nướu tím
Khi nào nướu tím trở thành dấu hiệu nguy hiểm?
Phần lớn trường hợp nướu tím không nguy hiểm nếu là do viêm nhẹ hoặc vết bầm từ chấn thương. Tuy nhiên, nước nước tím trở nên nguy hiểm khi kèm theo:
- Sưng sỏi quá mức, gây khó nuốt hoặc khó thở
- Chảy máu kéo dài không tự dừng
- Lỏng răng hoặc cảm giác các lớp tầng xương bị tổn thương
- Mủ hoặc mùi hôi miệng kéo dài
- Sốt hoặc các dấu hiệu nhiễm trùng khác
Những triệu chứng này cho thấy viêm đã nặng hơn hoặc có khả năng lây nhiễm.
Biểu hiện kèm theo nướu tím cần chú ý
Bên cạnh nướu tím, hãy theo dõi:
- Chảy máu khi chải răng hoặc dùng chỉ nha khoa
- Hôi miệng hoặc vị kỳ lạ trong miệng
- Nướu rút lại, để lộ chân răng
- Khoảng cách tăng giữa nướu và răng (mất lấp)
- Cảm giác nướu nóng hoặc đau khi chạm vào
Hút thuốc lá cũng làm nước nước dễ tím hơn vì làm giảm lưu thông máu.
Khi nào cần đến gặp bác sĩ nha khoa?
Dấu hiệu cảnh báo yêu cầu khám trong 24 giờ
Bạn nên đặt lịch khám gấp nếu:
- Nướu sưng quá mức, gây khó nuốt hoặc ảnh hưởng đến khả năng ăn uống
- Có mủ hoặc mùi hôi kéo dài
- Sốt kèm theo nướu tím (dấu hiệu nhiễm trùng)
- Nướu rút lại với tốc độ nhanh
Nếu không có dấu hiệu gấp, bạn nên khám trong 1-2 tuần để xác định nguyên nhân chính xác.
Cách bác sĩ chẩn đoán nguyên nhân nướu tím
Bác sĩ sẽ khám miệng, hỏi tiền sử bệnh của bạn, kiểm tra xem nước nước tím là do chấn thương, viêm hay bệnh lý khác. Trong những trường hợp nghi ngờ bệnh máu hoặc rối loạn ngừng máu, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm máu để loại trừ các tình trạng như thiếu hụt vitamin K, rối loạn tiểu cầu hoặc bệnh về gan.
Hiểu lầm phổ biến về nướu tím
Nướu tím chứng tỏ bệnh ở xương hàm
Điều này không hoàn toàn đúng. Hầu hết trường hợp nướu tím chỉ ảnh hưởng tới mô nướu bề ngoài, chứ không phải xương hàm dưới. Xương hàm sâu bên dưới và nếu có bệnh lý ở đó, bạn thường sẽ gặp các triệu chứng khác nặng nề hơn như đau xương, lỏng nhiều răng, hoặc hình dáng mặt thay đổi.
Nướu tím thường chỉ là vấn đề nhe nhẹ trên bề mặt, mặc dù vẫn cần theo dõi.
Tất cả vết bầm tím nướu đều nguy hiểm
Sai. Phần lớn vết bầm tím trên nướu là lành tính, đặc biệt nếu bạn nhớ được sự kiện va chạm gây ra nó. Nếu bạn là người cao tuổi, senile purpura là hiện tượng bình thường và không cần lo lắng. Cơ thể bạn sẽ tự hấp thụ máu tích tụ trong vòng 2-3 tuần.
Chỉ khi nước nước tím kèm theo các triệu chứng khác như chảy máu kéo dài, sốt, hoặc các dấu hiệu nhiễm trùng, bạn mới thực sự cần lo lắng.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc tư vấn trực tiếp từ bác sĩ. Vui lòng đến khám để được đánh giá tình trạng cụ thể.
Để lại một bình luận